Waarom deze rol bestaat
De rol van de vertrouwenscontactpersoon werd een standaard onderdeel van de Nederlandse sport na een belangrijk rapport in het jaar 2017. Een groep genaamd de Commissie De Vries deed onderzoek naar de sportwereld en ontdekte dat veel mensen vervelende ervaringen hadden gehad toen zij jong waren. Zij ontdekten dat veel van deze zaken gebeurden bij kinderen jonger dan 16 jaar. Dit was een waarschuwing voor de schaatswereld. De commissie gaf aan dat elke club een duidelijke plek nodig had waar mensen zonder angst konden praten. Tegenwoordig is het hebben van een vertrouwenscontactpersoon een van de vier basisregels waar elke club aan moet voldoen om als veilig te worden gezien.
Wat de contactpersoon doet
De vertrouwenscontactpersoon is geen rechter of politieagent. In plaats daarvan is deze persoon een vriendelijk eerste aanspreekpunt. Het is hun taak om te luisteren wanneer een schaatser, ouder of vrijwilliger zich ergens zorgen over maakt. Dit kan gaan over pesten, iemand die te agressief is, of zelfs serieuzere zaken zoals ongewenste aanrakingen of het misbruik van macht.
Er zijn drie hoofdtaken binnen hun werk:
- Luisteren en steun bieden. Zij bieden een rustige plek om te horen wat er is gebeurd. Zij helpen de persoon om rustig te worden en te bepalen wat de volgende stap moet zijn.
- Advies geven en doorverwijzen. Zij kennen de juiste experts. Zij kunnen mensen doorsturen naar het Centrum Veilige Sport Nederland of het Instituut Sportrechtspraak als er een officiële klacht nodig is.
- Problemen voorkomen. Zij werken samen met het bestuur van de club om te zorgen dat iedereen de regels volgt. Zij helpen bij het controleren van de veiligheid in de kleedkamers en zorgen dat trainers de juiste achtergrond hebben.
Controles en screening
Veiligheid begint al voordat iemand het ijs op stapt. De vertrouwenscontactpersoon helpt bij het controleren van de vrijwilligers en de coaches. In Nederland moet elke coach en elke vertrouwenscontactpersoon een document hebben dat de VOG wordt genoemd. Dit is een officieel bewijs van de overheid waaruit blijkt dat iemand geen strafblad heeft dat een risico vormt voor kinderen. Voor het kunstrijden wordt er specifiek gekeken of de persoon geschikt is om met minderjarigen te werken. Deze controle wordt meestal elke drie jaar herhaald om alles actueel te houden.
Jonge schaatsers beschermen
Kunstrijden heeft specifieke risico’s omdat coaches schaatsers vaak moeten aanraken om hen te helpen bij het leren van sprongen of pirouettes. Dit wordt technische aanraking genoemd. De schaatswereld doet er alles aan om te zorgen dat iedereen het verschil kent tussen een helpende aanraking en een aanraking die niet gepast is.
Nederland doet ook mee aan een internationaal project genaamd SAYES. Dit project maakt online lessen voor schaatsers tussen de 12 en 16 jaar. Deze lessen leren jonge mensen over hun rechten en hoe zij hun grenzen kunnen aangeven. Het helpt hen om zich sterk genoeg te voelen om iets te zeggen als een situatie verkeerd voelt, zelfs als die persoon een beroemde coach is.
De contactpersoon van jouw club vinden
Als je ooit de behoefte voelt om met een contactpersoon te praten, zijn er verschillende makkelijke manieren om hun gegevens te vinden. De meeste kunstrijverenigingen zijn verplicht om deze informatie heel makkelijk vindbaar te maken voor alle leden.
De eerste plek om te zoeken is de officiële website van jouw schaatsclub. Clubs hebben meestal een speciale pagina voor veiligheid of integriteit waar de naam en het e-mailadres van de vertrouwenscontactpersoon staan.
Soms sturen clubs de contactgegevens ook mee in hun vaste nieuwsbrieven of in de welkomstberichten voor nieuwe leden. Als je geen contactpersoon kunt vinden bij jouw eigen club, kun je altijd contact opnemen met de nationale contactpersoon bij de schaatsbond, de KNSB. Zij kunnen je direct helpen of je helpen de juiste persoon in jouw buurt te vinden.
Een gemeenschap van zorg
De vertrouwenscontactpersoon is onderdeel van een groter netwerk. Als een club te klein is om een eigen persoon te hebben, kunnen zij gebruikmaken van de contactpersoon van de nationale schaatsbond. Dit zorgt ervoor dat geen enkele schaatser er ooit alleen voor staat met problemen. Hoewel de contactpersoon gesprekken privé houdt, moeten zij ernstige misdrijven zoals fysiek misbruik altijd melden bij de autoriteiten om iedereen te beschermen.
Conclusie
De aanwezigheid van een vertrouwenscontactpersoon heeft de manier waarop Nederlandse kunstrijverenigingen werken fundamenteel veranderd. Het gaat niet langer alleen om het winnen van medailles of het uitvoeren van perfecte pirouettes op het ijs. Vandaag de dag is de mentale en fysieke veiligheid van de sporter het allerbelangrijkste doel binnen de vereniging.
Door een duidelijk persoon te hebben om mee te praten, doorbreken clubs de stilte die er vroeger voor zorgde dat verkeerd gedrag onzichtbaar bleef. Dit systeem bouwt aan een cultuur waarin respect voor elkaar net zo belangrijk is als de technische vaardigheden op het ijs.
Terwijl de sport zich verder ontwikkelt, blijft de vertrouwenscontactpersoon een onmisbare beschermer. Zij zorgen ervoor dat het ijs een plek van plezier en groei blijft voor elk kind en elke volwassene die van schaatsen houdt.
